تبلیغات
پنجره ی انتظار - وظایف منتظران در آینه دعای مهدوی عج
 
پنجره ی انتظار
من انتظار می کشم، شاید فردا روزی باشد که تو می آیی!

ادامه مطلب...

برگرفته از كتاب
:
امام مهدی موجود موعود آیت الله جوادی آملی

(مطلبی طولانی ولی مفید است)
+ یک عکس گرافی زیبا
. . .

وظایف منتظران در آینه دعای مهدوی (عج)

(برگرفته از كتاب: امام مهدی موجود موعود – آیت الله جوادی آملی)

بزرگ ترین معلم انتظار راستین، امام موجود منتظر (عج) است. سخنان نورانی و ادعیه مأثور آن امام پنهان از دیده، درسنامه بزرگ تربیتی است كه از سالكان كوی یار و راهروان راه انتظار دستگیری و تا رسیدن به مقصد و نیل به مقصود همراهی می كند. دعای دلنشین «اللهمّ ارزقنا توفیق الطاعه»، كه از ادعیه ارزشمند آن امام همام (عج) است، بیانگر مجموعه وظایف فرد و جامعه منتظر است.

وظایف شخصی منتظران

امور شخصی

1.  هر منتظری باید اهل پیوند با خداوند بزرگ باشد و ضمن در خواست روزی در ابعاد ذیل، برای درونی كردن و استقرار این صفات در خویش تلاش كند:

‌أ) توفیق طاعت: منتظر راستین هم اهل اطاعت خدا، پیامبر (ص) و امام معصوم (ع) است و هم توفیق چنین فرمانبری را همواره از خدای سبحان می خواهد: اللهّمَ ارزقنا توفیق الطاعه.

‌ب) دوری از معصیت: گناهان، موانع مسیر حركت به سوی خدا و مهم ترین عامل سقوط انسان اند، از همین رو منتظر حقیقی امام عصر (عج) باید ضمن درخواست توفیق الهی در ترك گناهان، سعی بلیغ خویش را در تحقیق چنین صفتی به كار گیرد. گفتنی است گناهان، هر چند به كوچك و بزرگ (صغیره و كبیره) قسمت شده اند، هر نافرمانی خدای متعالی گناهی بزرگ است: و بُعد المَعصیه.

‌ج) نیت خالصانه: اصلاح انگیزه ی اعمال (نیت) و خلوص هر چه بیشتر از هر شائبه شرك و ریا در جمیع مراتبش، به گونه ای كه چیزی جز اطاعت امر الهی و انجام دادن آنچه موجب رضای حق است در نیّت انسان سهم نداشته باشد، از وظایف اهل انتظار است: و صدْق النیّه.

‌د) شناخت محرّمات الهی: ترك معاصی، شدنی نیست مگر با شناخت چیزهایی كه خداوند سبحان با حكمت بالغه اش بر بندگانش حرام كرده است. و چون حرام یعنی آنچه دریدن پرده آن روا نیست خواه آن چیز، حق باشد یا دین و یا قانون و یا... منتظری كه محرمات الهی را نشناسد و حریم آن را پاس ندارد، چه بسا به شكستن حریم آن ها گرفتار آید، از این رو شناختن محرمات الهی ضروری است: و عرفان الحُرمه.

2.  انسانی كه در انتظار كریم ترین انسان های عصرش به سر می برد، بایسته است كه از خداوند كریم اعطا و ازدیاد و حفظ كرامت خود را در اسباب كرامت طلب كند و خویش هم در تحقق آن خواسته از پای ننشیند.

‌أ) درخواست هدایت تكوینی خاص: آنچه مایه ی كرامت جان آدمی است، هدایت یافتن به نور دین الهی و حفظ تقوا است. آنان كه به مسیر اطاعت او هدایت نشوند، در سیاهی جهالت ها و انحراف ها سرگردان و از كرامت الهی انسان محروم خواهند شد. بر انسان منتظر است كه با تلاش علمی و جهد علمی، زمینه ی افاضه هدایت تكوین را در خویش هر لحظه پرورش دهد: و اكرمنا بالهُدی.

‌ب) درخواست استقامت در مسیر هدایت: با كسانی كه از هدایت الهی بهره مندند؛ اما پس از اندك زمانی با غفلت از حق و روی آوردن به اهوا و امیال خویش از جاده هدایت به بیراهه ضلالت افتادند و نور هدایتشان را در شب دیجور گمراهی خاموش كردند، پس بر منتظران راستین بایسته است كه در مسیر هدایتی كه خدای سبحان آن ها را به آن رهنمون شده است استقامت ورزند و با تمّسك به علم و ایمان از هر اعوجاجی دوری جویند تا مشمول هدایت های برتر كه محصول استقامت در مسیر هدایت است باشند: والاستقامه.

3.  زبان، ترجمان عقل و اندیشه انسان است، از این رو توفیق نیك گفتاری زبان صیانت از آن برای اهل انتظار ضروری است. طبق آموزه های این دعای شریف، منتظران راستین می باید با توجه به آن چه در پی می آید در صیانت زبان خویش كوشا باشند:

‌أ. سخن صائب گفتن: منتظر راستین آن حضرت می باید جز از سر راستی سخن نگوید و گفتار غیر صائب را (به جد یا به هزل) وا نهد: وسددّ ألسنتنا بالصواب.

‌ب.  حكیمانه سخن گفتن: گفتن سخنان بی محتوا و بی فایده كه نه در امر دین سودی می بخشد و نه در كار دنیا، كاری حكیمانه نیست. آن چه حكیمانه نیست لغو است و اهل ایمان از لغو اعتراض می كنند. بر همین اساس بر اهل انتظار شایسته است كه حكیمانه سخن بگویند و زبان را از سخنان لغو صیانت كنند: والحكمه.

4.  قلب انسان منتظر، ظرف مباركی است كه هر مظروفی شایسته ی آن نیست. در این دعای شریف هم مظروف شایسته قلب مؤمن معرفی و هم وظیفه منتظران راستین در این موضوع بازگو شده است:

‌أ. كسب نور علم: اكتساب علم و خروج از سیاهی نادانی، وظیفه منتظران ظهور امام عصر (عج) است و چون علوم اكتسابی بی تعلیم و تعلم به دست نمی آیند، از این روی تعلیم و تعلم و تلاش در جهت كسب علم حصولی و نیز تهذیب دل برای ادراك حقایق علم حضوری، وظیفه ی هر مسلمان منتظری شمرده شده است.

‌ب. كسب نور معرفت: معرفت اخصّ از علم است و به علم اطلاق می شود كه با تمییز كامل معروف از غیر خود و ادراك خصوصیات آن همراه است. بر منتظران راستین است كه به اكتساب علم بسنده نكنند و با عمق بخشیدن به گستره علوم به كسب معرفت نایل آیند، كه هر معرفتی علم است؛ اما هر علمی معرفت نیست.

امور اجتماعی و سیاسی

حوزه امنیت اقتصادی

داشتن فعالیت اقتصادی سالم و مشروعی كه زمینه ی درآمد و ارتزاق انسان باشد از وظایف اهل انتظار است. فعالیت های اقتصادی مشروع، افزون بر این كه فرد و جامعه را از محصول آن بهره مند می سازد، زمینه ی درآمدهای نامشروع را نیز ضعیف می كند و در نتیجه امنیت اقتصادی را به ارمغان می آورد.

این مهم جز با اهتمام به مفاد این دعای شریف به دست نخواهد آمد:

‌أ. دوری از اموال و درآمدهای ناسالم و نامشروع كه عادتاً محصول گذشتن از خطوط احكام الهی و ظلم و اجحاف در حق دیگران است: وطهّر بطوننا من الحرام.

‌ب. پرهیز از درآمدهایی كه حلال یا حرام بودن آن ها مبهم و نامشخص است: والشبه.

حوزه امنیت اجتماعی

تأمین امنیت اجتماعی و اخلاقی جامعه اسلامی برآیند عمل به شش وظیفه ذیل است:

1.  رعایت حقوق دیگران كه با دو عنوان كلّی در این دعای شریف بیان گردیده است:

‌أ.      ضایع كردن یا ادا نكردن حقوق صاحبان حق، معنای حقیقی ظلم است؛ خواه در حق خویش باشد یا دیگران؛ از حقوق الهی باشد یا حقوق مخلوقات؛ مادی باشد یا معنوی. دوری از ظلم در جمیع مراتبش از وظایف منتظر است: واكفف أیدینا عن الظلم.

‌ب.  اگر انسان با قصد و دانایی چیزی مادی یا غیر مادی را كه دیگری نسبت به آن حقی دارد مخفیانه و بدون دلیل موجّه شرعی از او بگیرد، چنین فردی را سارق می نامند. اهل انتظار راستین نه تنها حقوق دیگران را محترم می شمارند، هرگز هیچ حقی را از صاحب حقی به سرقت نمی برند: والسرقه.

2.  چشم های پاك، لایق نظاره بر جلوه های گوناگون جمال حق اند و دیدگان ناپاك سبب آلوده شدن قلب و محروم ماندن از رویت جلوه های نورانی حق، از این رو صیانت چشم با دو عامل اساسی سفارش شده است:

‌أ.      وقتی به مقتضای تقوا و اعتدال اخلاق انسانی عمل نشود و فسق و گناه آشكار گردد، فجور رخ می نماید. فجور در خصوص هر شیء به حسب همان چیز معنا می شود و فجور چشم آن است كه بیننده ی مناظری باشد كه رویت آن ها خلاف اقتضای تقواست. دوری از چنین عملی، اولین وظیفه كسانی است كه دل به دیدار آخرین ذخیره الهی بسته اند: واغضض أبصارنا عن الفجور.

‌ب.  خیانت آن است كه بر خلاف عهدی كه تكویناً یا تشریعاً از كسی توقع می رود یا به آن موظف شده است، كاری كند یا نیتی در دل بپرورد. این وصف نیز چون فجور، مناسب حال هر شیء معنا می شود. بر این اساس، خیانت چشم آن است كه انسان چشم را برخلاف اراده یا دستور آفریننده اش به كار گیرد. پرهیز از خیانت چشم نیز وظیفه ای دیگر از وظایف اهل انتظار است: والخیانه.

3.  حرف حق و سخن الهی، اگر چه در مقام فاعلیّت تام اند؛ ولی اگر گوش قابلی نباشد، در دل به ثمر نخواهند نشست. فرد و جامعه ای كه در انتظار ولّی ا... زمانش به سر می برد، می باید همواره گوش را منزّه بدارد تا در قابلیّت نیز تام باشد و این مهم نیز با عمل به دو دستور شدنی است:

‌أ)       هر سخن یا عملی كه بی ثمر بوده و از پشتوانه فكری برخوردار نباشد لغو است و انسان را به بیهودگی می كشاند و خدا را از خاطر می برد. بر منتظران راستین امام عصر (عج) بایسته آن است كه با گوش نسپردن به لغو در صیانت آن بكوشند: واسدد أسماعنا عن اللغو.

‌ب)   غیبت آن است كه پشت سر مسلمانی سخنی گفته شود كه اگر بشنود، ناراحت شود. این گناه بزرگ، در كدورت روح انسان و تضییع قابلیت هدایتی، نقش عمده دارد، پس رواست كه مؤمنان منتظر از گوش سپردن به چنین سخنانی بپرهیزند: والغیبه.

وظایف گروه ها

در فقرات آتی وظیفه اصناف و گروه های مختلف اجتماعی، از چندین جهت بازگو گردیده است. این فقرات گاهی اجتماع را بر اساس دانش و زمانی بر پایه سطح توانایی اقتصادی و هنگامی طبق موقعیت های سیاسی و وقتی برابر گروه سنی و جنسی قسمت كرده و وظیفه هر یك را جداگانه برشمرده است.

1.  وظایف علما:

علما به ویژه عالمان علوم الهی و پاسداران حریم دین، پیشگامان صلاح و سداد امت اند، از این رو نقش مؤثری در زمینه سازی ظهور آخرین حجت الهی (عج) بر عهده دارند كه پرداختن به وظایف این گروه فرهیخته، در آغاز بخش های مرتبط با وظایف گروه ها، حاكی از اهمیت وظیفه آنان و نقش مؤثرشان در اصلاح فرهنگ انتظار و هدایت منتظران است. دو وظیفه ی عمده ی دانشمندان عبارت است از:

‌أ)       زهد: دنیا طلبی و رغبت باطنی به آن چه وابسته به دنیاست بزرگ ترین آفت دانشمندان است، از همین رو بایسته است دانشمندان بكوشند تا ملكه زهد و بی رغبتی به زینت های حقیقی و اعتباری دنیا را در خویش تقویت كنند، به گونه ای كه در باطن به دنیا و متعلقاتش بی میل شوند و زندگی دنیا را جز برای آباد ساختن آخرت نخواهند و بدین وسیله زمینه ساز اصلاح خویش و تصحیح رفتار امت منتظر گردند: و تفضّل علی علمائنا بالزهد.

‌ب)   نصیحت: واژه «نُصح» به معنی خلوص تمام و نزاهت از هر شائبه و ناخالصی است. از این بخش نورانی چنین برمی آید كه دانشمندان باید هم در اندیشه و قول و فعل خویش از هر شائبه آلوده كننده ای پیراسته باشند و هم با یك رنگی و خلوص خیر خواه امت باشند و جز به خیر و صلاح آنان نیندیشند، سخن نگویند و كار نكنند. چنین عالمانی از انتظار راستین برخوردارند، زیرا امام منتظر آنان در زهد و نصیحت برترین انسان عصر خویش است و آن كه با امامتش سنخیّت ندارد، منتظر او نیست: والنصیحه.

2.  وظایف دانشجویان

دومین گروهی كه تأثیر شگرفی در هدایت امت اسلامی دارند دانشجویان به ویژه طالبان علوم و معارف وحیانی اند. این گروه كه زمینه ساز نهادینه شدن فرهنگ انتظار و اصلاح زمینه ظهوراند وظایفی دارند:

‌أ)       تلاش در راه علم اندوزی: جهد یعنی به كار بستن تمام توان و كوشش نهایی انسان در مسیر رسیدن به مقصود. طالب دانش باید تمام كوشش خویش را در راه علم اندوزی به كار گیرد. فرد یا جامعه جاهل، به مراتب حقیقی انتظار دست نمی یابد و نمی تواند زمینه ساز ظهور امامی باشد كه خود خزانه علم الهی است: و خزّان العلم، از این رو كوشش در علم اندوزی از وظایف منتظران راستین آن امام همام (عج) به ویژه طلاب و دانشجویان است: وعلی المتعلّمین بالجهد.

‌ب)   رغبت در كسب علم: رغبت، تمایل اكید و میل شدید است. از دیگر صفات دانشجوی منتظر داشتن میل شدید به اندوختن علم و تجهیز به آخرین دست آوردهای علمی و فكری و نیز تولید دانش و اندیشه است. از این بخش دانسته می شود وظیفه بایسته دانشجویان و طلاب منتظر، تلاش برای فراگیری از سر میل و رغبت قلبی است، چون تلاش بی رغبت، به سردی و سستی می گراید و متوقف و خاموش می شود: والرّغبه.

3.  وظایف مستمعان

از مردمی كه نه در سلك علما هستند و نه در زمره ی دانشجویان، با ظرافتی خاص به «مستمعین» یاد شده است، تا بفهمانند اگر كسی از دو گروه مذكور نیست برای سعادتمندی راهی جز گوش سپردن و متابعت از راه شناسان ندارند. وظیفه خطیر و راه منحصر هدایت این گروه در دو عنوان كلی بدین شكل بیان گردیده است:

‌أ)       اتّباع: اقتضای معنای متابعت، حركت همراه با میل و اراده در پشته سر كسی یا چیزی است؛ خواه در عمل تابع او گردد یا در فكر و نظر، بنابراین نخستین وصف از ویژگی های انتظار راستین اهل استماع آن است كه با میل و رغبت در پی دین شناسان و عالمان ربّانی كه مقصد و مقصود اوامر معصوم (ع) را می شناسند حركت كنند و از مسیر نورانی قرآن و عترت منحرف نشوند: و علی المستمعین بالاتّباع.

‌ب)   مؤعظه: واژه مؤعظه به معنای ارشاد به حق از راه تذكرهای مفید و اثرگذار است؛ لیكن به قرینه مقام و نیز قرائن لفظی چون «مستمعین» و «اتباع» چنین فهمیده می شود كه مؤعظه در اینجا به معنای «اتعاظ» یعنی پندپذیری و قبول ارشاد است. بر این اساس منتظران مستمع باید قلب خویش را بر سخنان حكیمانه عالمان ربّانی كه برگرفته از معارف ناب قرآن و عترت است بگشایند: والموعظه.

4.  وظایف كهنسالان

اینان در هر اجتماع با كوله باری از تجربه های اندوخته و درس های آموخته از زندگی، در حركت و تربیت جوامع نقش چشمگیری دارند. تربیت جامعه منتظر نیز از این قاعده بیرون نیست، پس شایسته است تا آنان خویش را به دو صفتی كه در دعای شریف به عنوان وصف مطلوب آنان از خدای سبحان درخواست گردیده منصف گردانند، تا هم خود اهل انتظار راستین باشند و هم الگوی عملی دیگران:

‌أ)       حفظ وقار: وقار به معنای متانت و سنگینی و در برابر خفّت و سبكی است. بر این اساس این بخش از دعای نورانی ولی عصر (عج) بر كهنسالان بایسته است در اندیشه و عمل، متانت خویش را حفظ كنند و از هر عملی كه از قدر آن ها بكاهد و جایگاهشان را پایین آورد بپرهیزند: و علی مشایخنا بالوقار.

‌ب)   حفظ سكینه: سكینه كه همانا استقرار و آرامش جسمی و روحی است، دومین صفتی است كه انصاف به آن براساس این دعای شریف برای كهنسالان بایسته است. اگر چه اقتضای طبیعت كهنسالی كم صبری و بی قراری است، بر پیران منتظر شایسته و بایسته است تا به هنگام غضب یا هر زمینه تحریكی دیگری كه آنان را به اضطراب و بی ثباتی در گفتار و رفتار می كشاند، آرامش و وزانت خویش را حفظ كنند: والسكینه.

5.  وظایف جوانان

ارتباط دائمی با خدای بزرگ و مراقبت همیشگی، بهترین راه صیانت از نعمت جوانی است. آنچه در این فقرات دعا وصف جوانان منتظر خوانده شده ابزار والای صیانت از این نعمت بزرگ الهی است:

‌أ)       انابه: انابه روی گرداندن از غیر خدا و توجه تام به خدای سبحان است. جوانان منتظر باید با تهذیب و تزكیه نفس، ساحت اندیشه و انگیزه شان را از هر چه غیر خداست منزّه كنند و با اعراض از هر مقصد و مقصودی جز خدا، چهره ی جان خویش را به سوی خدای بزرگ معطوف دارند و برای او خالص شوند.

‌ب)   توبه: طبیعت پر شور جوان، احتمال راهزنی شیطان و افتادن به دام گناه را در این دوران افزایش می دهد، از این رو بایسته است كه جوانان منتظر نظارت دائم و مراقبت مستمر بر اعمال و افكار خویش داشته باشند و اگر خدای نخواسته بر اثر غفلت، گناهی مرتكب شدند، با توبه و بازگشت به سوی خدا جان خویش را به دریای بی كران رحمت الهی سپرده و به آب توبه شست و شو دهند و خویش را از دام تلبیسات ابلیس برهانند.

6.  وظایف زنان

زنان بخشی مهم از جامعه ی اسلامی اند از آن رو كه سهمی در خور از آرامش و امنیت روانی جامعه وامدار نقش بی نظیر زنان است.

‌أ)       حیاء: حیاء به معنای مراقبت از نفس در برابر هر نوع آلودگی و زشتی و عیب است. بانوان منتظر، امانتداران مظهریت اسمای جمالی خداوندند. آنان باید این امانت الهی را پاس دارند و خویش را در برابر وسوسه های شیاطین ظاهری و باطنی كه می كوشند تا به شكستن حریم شرع، عقل و اخلاق، این امانت بزرگ الهی را ضایع كنند، حفظ و مراقبت كنند تا به دام شیطان نیفتند، كه هر سخن یا عمل بر خلاف موازین آموزه های ناب قرآن و عترت، به منقصت، كدورت و تاریكی جان انسان می انجامد و از دام های شیطان به شمار می آید: وعلی النساء بالحیاء.

‌ب)   عفت: بانوان منتظر آخرین حجت خداوند (عج)، پاسدار حریم عفت اند. حفظ عفت، یعنی نگهداشتن نفس از تمایلات و شهوات نفسانی، فضیلت والای بانوان اهل انتظار است. بسا كه جاهلیت مدرن روزگار ما تمایلات و هواهای نفسانی را دامن بزنند و شهوات را برای انسان زینت دهند؛ اما بر بانوان منتظر شایسته است كه با نگهبانی از حریم عفت خویش زمینه اعتلای روح خویش را فراهم آورند و از پیروی وسوسه های نفسانی و شیطانی احتراز كنند و هیچ زینتی را برون از حوزه جانشان و هیچ افتخاری را برتر از حفظ گوهر الهی وجودشان نشناسند: والعفه.

7.  وظایف ثروتمندان

میان ثروتمندان جامعه ی اسلامی كه در انتظار مهدی موعود موجود (عج) به سر می برند و متكاثران مال اندوزی كه اموال و تجارتشان را از خداوند بیشتر دوست می دارند فاصله ی بسیاری است. ثروتمندان منتظر به اوصاف ذیل آراسته اند:

‌أ)       تواضع: استكبار و خود برتر بینی، انسان را از خدا غافل می كند و به ورطه هلاكت می افكند. خطر ابتلا به این آفت، زمانی جدّی تر می شود كه انسانی بر اثر توانایی و تموّل خدادادی، قارونی و فرعونی بیندیشد، ثروت را دستاورد تلاش های خویش و قدرت را محصول توانایی تدبیرش بپندارد، از این رو ثروتمندانی كه در انتظار آخرین پرچمدار اندیشه توحیدی به سر می برند می بایست بكوشند تا هر چه بیشتر به صفت تواضع در آیند، بدین معنا كه از درون و بیرون نفس خویش را در مرتبه ی فرودست تری كه همانا فقر محض نسبت به ایزد متعالی است بشناسند و ثروت خود را از آن خدا دانسته و خویش را در ردیف سایر بندگان خدا ببینند: و علی الأغنیاء بالتواضع.

‌ب)  وسعت بخشی: بر اغنیا و ثروتمندان منتظر است كه به شكرانه تفضل الهی بر آن ها و به پاس بهرمندی از نعمت خدادادی مال، به دستگیری از نیازمندان و رفع مشكلات برادران و خواهران ایمانی خویش بپردازند. نه تنها حقوق شرعی خویش چون خمس و زكات و... را ادا كنند، با شناسایی نیازمندان بكوشند در رفع تنگناهای زندگی دیگران تا می توانند مؤثر باشند: والسّعه.

8.  وظایف اقشار آسیب پذیر

‌أ)       صبر: صبر همانا حفظ نفس از بی تابی، جزع و آشفتگی است نه خاموشی گزیدن و انفعال. بر آن دسته از منتظران راستین امام عصر (عج) كه از اغنیا نیستند رواست كه با پرهیز از آشفتگی و بی تابی كه زمینه ساز انحراف آنان است و با آرامش نفس به امداد خداوند قادر اتكال و بر بلای مضیقه معاش صبر كنند: و علی الفقراء بالصبر.

‌ب)   قناعت: آتش زیاده خواهی و طمع آن هنگام كه با سوز تنگدستی همراه شوند، ایمان را سوزانده و بر باد می دهد و انسان را به كفر نزدیك می سازد و قناعت كه زندگی كردن به میزان توان و امكانات موجود است، گنج بی پایانی است كه فرد را از احساس ناداری رهانیده و زمینه ی رشد و ارتقای او را فراهم می آورد، پس بر اقشار كم درآمدی كه دل در گرو ظهور امام زمان (عج) دارند بایسته است كه با تدبیر معیشت خویش بر محور قناعت، افزون بر صیانت از عزت نفس، زمینه ساز ظهور آن حضرت باشند: والقناعه.

9.  وظایف حاكمان و فرماندهان

حاكمان و فرماندهانی كه تدبیر امور مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جامعه اسلامی را به دست گرفته اند نیز در زمینه سازی ظهور امام عصر (عج) نقش جدّی و اثرگذار دارند، لذا اهم وظایف آنان چنین بیان گردیده است:

‌أ)       عدالت: عدالت به معنای حركت میان افراط و تفریط است، به گونه ای كه هیچ زیاده و نقصی بر آن وارد نباشد. رعایت و اجرای عدالت در تمام شئون مدیریت جامعه اسلامی از وظایف سنگین حاكمان حكومت اسلامی در عصر غیبت است: و علی الأمراء بالعدل.

‌ب)   شفقت: دلسوزی و مدارای افراطی و نیز سختگیری و شدت افراطی، آفات اداره جامعه اند. بر حاكمان منتظر است كه با برگزیدن رفتاری مشفقانه كه دلسوزی و آسانگیری همراه صلابت و قاطعیت و قدرت است، جامعه را به سوی ظهور دولت مهدوی (عج) رهنمون شوند: والشفقه.

10.       وظایف نیروهای نظامی

نیروهای نظامی، حافظان حدود و ثغور ملت اسلام و مدافعان كیان نظام اسلامی اند كه وظیفه آنان در عصر انتظار فرج چنین بازگو گردیده است:

‌أ)       نصر: بر اساس اندیشه ی توحیدی، هر فتح و نصری از خدا و به اذن اوست. بر این پایه، اولین وظیفه نیروهای نظامی تلاش در جهت تقویت و دفاع از كیان دین است تا از این راه از نصرت خدای سبحان برخوردار گردند: و علی الغزاه بالنصر.

‌ب)   غلبه: برتری قدرتمندانه بر آنان كه در برابر اندیشه توحیدی به معارضه برمی خیزند، خواسته حضرت بقیه ا... (عج) است. بر اساس این فقره از دعا از سویی، تلاش در جهت دست یابی به توانایی های تكنیكی و تاكتیكی و آخرین دستاوردهای دفاعی و از طرفی كوشش در جهت تقویت ایمان و صبر و استقامت، وظیفه گروه های نظامی در عصر غیبت است.

11.       وظیفه توده های مردم (رعیه)

‌أ)       انصاف: نخستین وظیفه توده مردم در برابر هم و نیز در برابر حكومت اسلامی، رعایت اعتدال و مساوات در ادای حق با همان انصاف است. امتی كه با حاكمانش به انصاف رفتار نكند، یا به افراط گراییده و آنان را مستبد می سازد؛ یا به تفریط رفته و زمینه ضعف آنان را فراهم می آورد. قوّت ها و ضعف ها در حاكمان غیر معصوم – هر چند عادل – در شئون مختلف جامعه اثر می گذارد؛ اما اگر توده مردم با رعایت حق و انصاف با آن ها رو به رو شوند به تقویت قوت ها و اصلاح كاستی ها می انجامد، از این عبارت به قرینه (و علی الأمراء) و به كار بردن واژه (رعیه) استفاده می شود كه حضرت در مقام بیان وظایف متقابل حكومت و امت اسلامی با یكدیگرند بنابر این توجه به امكانات و توانایی های موجود و یاری دادن دولت اسلامی برای حصول پیشرفت ها و رفع نواقص و كاستی های جامعه اسلامی از مصادیق عمل به این وظیفه است: و حسن السیره.

‌ب)   ارتقای سطح بهداشت عمومی و خدمات پزشكی و بهداشتی (مانند تأمین اجتماعی) از وظایف آحاد مردم و حكومت اسلامی است، زیرا ابزار اعطای شفا و صحت بیماران از سوی خداوند متعالی است: و علی مرضی المسلمین بالشفاء والراحه.

‌ج)   یاد كردن از رفتگان و طلب رأفت و رحمت الهی از امور مطلوب نزد امام (عج) و وظیفه منتظران است. شاید علاوه بر جهات فرامادی آن و آثار خیرات و مبرّات، تذكر یاد معاد و حفظ رابطه عاطفی با عزیزانی كه به لقاء حق بار یافته اند و نیز ابراز همدردی با مصیبت دیدگان، از نكاتی باشد كه بتوان به آن اشاره داشت: و علی موتاهم بالرأفه و الرحمه.

‌د)     فقدان اسیر و زندانی از امور مطلوب امام عصر (عج) است. بر این اساس می توان گفت: چاره جویی و برنامه ریزی برای تأمین امنیت اجتماعی و كاستن از زمینه های جرم و جنایت كه عامل اصلی اسارت انسان هاست و نیز چاره جویی و كمك برای رهایی آنان كه در بند هستند با پرداختن دیه، بدهی ها و تلاش در جهت آزادی آنانی كه در چنگال دشمن اسیر آمده اند از اموری است كه جامعه منتظر باید به آن همّت گمارد: و علی الأسراء بالخلاص و الراحه.

‌ه)      تأكید بر مسئله حج و عمره نشان از اهمیت والای این برنامه ی عبادی – سیاسی است. تسهیل در تهیه امكانات سفر حج یا عمره و ایجاد زمینه لازم جهت انجام دادن هر چه بهتر اعمال حج كه آموزش دقیق و صحیح معارف و بایسته های زیارت را می توان از لوازم آن برشمرد، از وظایف حكومت اسلامی است: و بارك للحجّاج و الزوّار فی الزّاد و النفقه و اقض ما أوجبت علیهم من الحجّ و العمره.


پی نوشت:

1.  البلد الامین، ص 350.

2.  ر.ك: غررالحكم، ص 48 و بحارالانوار، ج 2، ص 52.

3.  من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 609.

4.  ر.ك: سوره ی توبه، آیه ی 24.

5.  قال رسول الله (ص): كاد الفقرأن یكون كفراً (الكافی، ج 2، ص 307).





نوع مطلب : مهدوی، عكس گرافی، 
برچسب ها : وظایف منتظران، امام مهدی موجود موعود، امام زمان عج، امام عصر عج، امام دوازدهم، حضرت مهدی عج، انتظار،
جمعه 3 شهریور 1396 :: نویسنده : Zahra Tajik


درباره وبلاگ

این وبلاگ را هدیه می کنم به
آقا امام زمان (عج)
باشد که ایشان نیم نگاهی به
پنجره ی انتظارمان داشته باشند!

اللهم العجل لولیک الفرج
اللهم العجل لولیک الفرج
اللهم العجل لولیک الفرج

مدیر وبلاگ : Zahra Tajik


نوای مهدوی
خبرنامه







ذکر روز
دانشنامه مهدوی
پیوندها
نویسنده
نظرسنجی
نظر شما راجع به این وبلاگ چیست؟










جستجو



آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :